Zdanie „ten daje 4 punkty za złotówkę, a tamten 1 punkt” nie mówi zupełnie nic, bo nie wiadomo, ile warty jest punkt w każdym z nich. Program dający jeden punkt może być trzy razy hojniejszy. Poniżej metoda, która daje liczby faktycznie porównywalne.
Krok 1: znajdź kurs punktu
Szukaj miejsca, w którym program podaje wartość punktu w złotówkach wprost. Zwykle jest to jedno z trzech miejsc:
- wymiana na bon o określonym nominale,
- przekazanie punktów na cel charytatywny,
- nagroda o powszechnie znanej cenie detalicznej.
W Żappsach takim miejscem są cegiełki: 1000 żappsów odpowiada 5 zł, czyli 200 punktów za złotówkę. Opisujemy to na stronie Żappsy na cele charytatywne.
Jeśli program nigdzie nie podaje kursu wprost, to sama w sobie jest informacja. Zwykle znaczy, że kurs nie wygląda korzystnie.
Krok 2: policz procent zwrotu
Podziel liczbę punktów przyznawanych za złotówkę przez liczbę punktów potrzebną na złotówkę.
| Program | Punkty za 1 zł | Punktów na 1 zł wartości | Zwrot |
|---|---|---|---|
| Przykład A (Żappsy) | 4 | 200 | 2,0% |
| Przykład B | 1 | 20 | 5,0% |
| Przykład C | 10 | 1000 | 1,0% |
Widać od razu, dlaczego porównywanie po samej liczbie punktów jest bezużyteczne. Program B daje najmniej punktów i jest najhojniejszy.
Ta jedna liczba pozwala porównać dowolne dwa programy, niezależnie od tego, jak nazywają swoje punkty i jak je prezentują.
Krok 3: odejmij to, czego zwrot nie obejmuje
Procent nominalny to nie procent realny. Odejmij od niego trzy rzeczy:
- Kategorie wyłączone z naliczania, jeśli stanowią dużą część Twoich zakupów. Jeśli połowa koszyka nie generuje punktów, realny zwrot spada o połowę.
- Punkty, które przepadają. Niewykorzystany punkt jest wart zero. Program, w którym co roku tracisz część salda, ma zwrot niższy niż nominalny. Terminy w Żappsach opisujemy na stronie Kiedy wygasają Żappsy.
- Przypadki, w których program zmienia Twoje decyzje i każe kupować drożej. Ten składnik jest najtrudniejszy do oszacowania i zwykle największy.
Po tych odjęciach zwrot nominalny 2% potrafi zamienić się w realne 0,8%.
Krok 4: sprawdź warunki, nie tylko liczby
Dwa programy o identycznym zwrocie mogą być zupełnie różne w praktyce. Znaczenie mają:
- termin ważności punktów i sposób jego liczenia,
- czy da się punkty przenosić i czy przelane mają tę samą ważność,
- jak łatwo operator zmienia regulamin i co dzieje się z punktami już zebranymi,
- co się dzieje przy zamknięciu konta.
Czego dokładnie szukać i jak przeskanować regulamin w pięć minut, opisujemy w tekście Jak czytać regulamin programu lojalnościowego.
Czego ta metoda nie mierzy
Trzy rzeczy, i wszystkie potrafią przeważyć nad samym procentem.
Nie mierzy kuponów i promocji osobistych, które w wielu programach są wielokrotnie ważniejsze niż punkty. W Żappce to właśnie one są głównym mechanizmem oszczędzania, co opisujemy w tekście Kupony czy Żappsy.
Nie mierzy dostępności nagród. Program z dobrym kursem, ale pustym katalogiem w momencie, gdy chcesz wymienić punkty, jest gorszy niż wynika z liczb.
Nie mierzy tego, co oddajesz w zamian, czyli danych o swoich zakupach. Opisujemy to w tekście Programy lojalnościowe a Twoje dane.
Traktuj wynik tej metody jako punkt wyjścia do porównania, a nie jako werdykt. Daje jednak coś, czego nie da żadna reklama: liczbę, którą można zestawić z inną liczbą.
