Sklepy typu convenience, czyli te małe, otwarte długo i wszędzie, mają wyraźnie wyższe ceny niż dyskonty. To nie jest zarzut, tylko model biznesowy: płacisz za bliskość, godziny otwarcia i za to, że wejście i wyjście zajmuje trzy minuty. Pytanie brzmi, kiedy ta dopłata ma sens.
Zasada w skrócie. Mały sklep opłaca się przy małych, zaplanowanych koszykach, a przestaje się opłacać przy dużych i przy niezaplanowanych. Program lojalnościowy tego nie zmienia, tylko lekko przesuwa granicę.
Kiedy wychodzisz na plus
Gdy alternatywą jest dojazd. Jeśli po dwa produkty musiałbyś jechać samochodem, koszt paliwa i czasu zwykle przewyższa różnicę w cenie. Przy małym koszyku bliski sklep bywa po prostu tańszy w rachunku całkowitym, nawet przy wyższych cenach jednostkowych.
Gdy kupujesz mało i konkretnie. Duży sklep to także większa ekspozycja na zakupy, których nie planowałeś. Wejście po chleb i wyjście z chlebem jest w małym sklepie łatwiejsze, bo asortyment jest mniejszy i droga do kasy krótsza.
Gdy liczy się czas. Piętnaście minut zaoszczędzone dwa razy w tygodniu to godzina miesięcznie. Każdy wycenia ją inaczej, ale nie jest warta zero, zwłaszcza jeśli alternatywą jest kolejka w sobotę.
Gdy potrzebujesz czegoś poza godzinami. Tu porównanie w ogóle nie istnieje, bo dyskont jest zamknięty.
Kiedy tracisz
Przy dużych zakupach. Różnica cen mnoży się przez wielkość koszyka. Przy tygodniowych zakupach dla rodziny robi się z tego kwota, której żaden program lojalnościowy nie nadrobi.
ok. 2%
tyle daje program lojalnościowy
kilkanaście %
typowa różnica cen między małym sklepem a dyskontem
Te dwie liczby obok siebie są całym argumentem. Program zwraca ułamek tego, co dopłacasz.
Gdy zbierasz punkty wbrew rachunkowi. To najczęstsza pułapka i najtrudniejsza do zauważenia, bo czuje się jak oszczędzanie. Rozwijamy ją w tekście Czy programy lojalnościowe faktycznie oszczędzają pieniądze.
Przy zakupach impulsowych. Cała ekspozycja przy kasie jest zaprojektowana pod nie i działa skutecznie. Jak się przed tym bronić, opisujemy w tekście Zakupy impulsowe.
Gdzie leży granica
| Sytuacja | Werdykt |
|---|---|
| Dwa produkty, sklep 200 m od domu | mały sklep, bez wątpliwości |
| Zakupy na kolację, kilka pozycji | mały sklep, jeśli dyskont wymaga dojazdu |
| Zakupy tygodniowe dla rodziny | dyskont, różnica jest zbyt duża |
| Jedna rzecz o 23:00 | mały sklep, brak alternatywy |
| „Wpadnę po coś” bez listy | najdroższy scenariusz, niezależnie od sklepu |
Ostatni wiersz jest najważniejszy. Zakupy bez planu kosztują więcej niż wybór złego sklepu, bo o wartości koszyka decyduje wtedy ekspozycja, a nie potrzeba.
Co z tym robi program lojalnościowy
Przesuwa granicę, ale bardzo nieznacznie. Dwa procent zwrotu przy koszyku za 30 zł to 60 groszy. Przy koszyku za 200 zł to 4 zł, podczas gdy różnica cen na tym samym koszyku może wynosić 20 zł lub więcej.
Innymi słowy: program jest argumentem przy małych koszykach, a przy dużych przestaje mieć znaczenie. To akurat dobrze koresponduje z tym, do czego mały sklep służy. Konkretne liczby dla Żappsów rozpisujemy w tekście Ile realnie oszczędzasz na Żappsach.
Praktyczny wniosek
Nie chodzi o to, żeby zrezygnować z małego sklepu. Chodzi o to, żeby wiedzieć, za co się w nim płaci, i nie mylić dopłaty za wygodę z oszczędnością.
Jeśli robisz w nim małe, zaplanowane zakupy i przy okazji zbierasz punkty, wychodzisz na swoje. Jeśli robisz w nim zakupy tygodniowe, bo „przecież zbieram żappsy”, program właśnie kosztował Cię więcej, niż dał.
